काठमाण्डौं – आज अन्तर्राष्ट्रिय दासता उन्मुलन दिवस ।
समसामयिक दासत्वका सबै रूपहरू पत्ता लगाउन, रिपोर्ट गर्न र उन्मूलन गर्न सबै एक हौँ भन्ने नाराका साथ नेपालमा पनि विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइँदैछ ।विभिन्न क्षेत्रमा हुने गरेको शोषण अन्त्यका लागि सन्देश प्रवाह गर्न संयुक्त राष्ट्रसङ्घको आह्वानमा सन् १९४९ देखि हरेक वर्ष डिसेम्वर २ का दिन यो दिवस मनाउने गरिन्छ । यस दिन दासप्रथा उन्मूलन दिवसका रुपमा संयुक्त राष्ट्रसङ्घ र यसका सदस्य राष्ट्रलगायत संसारभर मनाउने चलन छ ।
नेपालमा चन्द्र शमसेर राणाले १९८३ सालमा दास प्रथा उन्मूलनको घोषणा गरेको थियो । तर नेपालमा दास तथा दासता प्रथाहरुको अन्त्य भए पनि दासताको परिवर्तित स्वरुपले चुनौति थपिएको छ ।
नेपालमा आन्तरिक तथा बाह्य बेचबिखन जस्ता आधुनिक दासत्व बढिरहेको यस क्षेत्रका जानकारहरु बताउँछन् । पुराना तरिकाका दास तथा दासताका प्रथा घटे पनि मानव तस्कर, अङ्ग तस्कर र जबरजस्ती यौन व्यवसायमा लगाइने गरेको पाइएको छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सङ्गठन (आईएलओ) को पछिल्लो तथ्याङ्कअनुसार चार करोडभन्दा बढी मानिस विश्वभर आधुनिक दासताको शिकार बनेका छन् । आईएलओकाअनुसार आधुनिक समयमा पनि निकै धेरै मानिस दासतामा रहन बाध्य छन् । यस्ता श्रमिकमा महिला र बालबालिकाको सङ्ख्या धेरै छन् ।
